Źródła pisane z 1363 i 1398 roku wymieniają Witkowo jako wieś szlachecką. Nazwa miasta wg zapisu z 1131r. pochodzi raczej od imienia: Witków - syn Witosława.
Parafia św. Mikołaja została erygowana już w XIII w. przez Gryfitów. Pierwsza udokmentowana wzmianka o parafii pochodzi z 1420r., kiedy proboszczem był ks. Wincenty Kot z Dębna (1420 - 1439) - późniejszy arcybiskup gnieźnieński. Pierwotna światynia była zbudowana z drewna, konsekrowana w 1517r. przez biskupa Mikołaja - sufragana z Gniezna. Do 1608r. nie wykonano żadnych remontów ani zmian. Stary kościół posiadał trzy ołtarze: główny - MB Częstochowskiej i boczne: św. Antoniego i św. Małgorzaty. Wprawdzie dziedzic witkowski - Andrzej Przyjemski postanowi na początku XVIIw. wybudować nowy obiekt, ale swego zamierzenia nigdy nie spełnił. Dopiero w 1676r. pobudowano kościół drewniany, a było to zasługą O. Stanisława Przełuskiego - benedyktyna. Stanęła 2-częściowa świątynia z wyodrębnionym prezbiterium i nawą główną o wymiarach 21,5m x 10,5m, która przetrwała 145 lat. 1.IX.1823r. wybuchł pożar, który strawił cały kościół, plebanię, organistówkę i zabudowania gospodarcze. Wtedy zbudowano tylko skromną kaplicę - wykorzystując ocalałe po pożarze drewno.
Dopiero 18.VII.1836r. został poświęcony i wmurowany kamień węgielny pod obecny kościół. Dokonał tego ks. Dziekan Sucharski. Pracami budowlanymi kierował początkowo ks. Trudziński - proboszcz z Mielżyna, który zarządzał wówczas parafią witkowską. Ks. Abp Dunin wydelegował równieżKs. Dziekana Sucharskiego do poświęcenia kościoła św. Mikołaja, co nastąpiło 7.X.1838r. Główne zasługi w odbudowie świątyni posiada hrabia Wołłowicz - dziedzic dóbr witkowskich. Fundusz wsparła również powszechna kolekta, ofiary parafian oraz pomoc synagogi żydowskiej. Dołączyli także: emerytowany Ks. Prob. Ożarowski i Joanna Longowa - dziedziczka dóbr Malachowo - Szemborowice. Budynek był jednak bardzo ubogi: posadzka z cegły, a ołtarze prowizoryczne. Dopiero Ks. Prob. Paweł Krygier w latach 1855-65 zbudował nowy ołtarz główny w stylu neoklasycystycznym, który następnie został konsekrowany 11.11.1889r. przez Ks. Bpa Likowskiego - Sufragana Poznańskiego.

tablica1tablica2tablica3tablica4tablica5tablica6

Pod koniec XIXw. Ks. Dziekan Marcin Nożownik dobudował kruchty i wieżę. Natomiast kaplice: Matki Bożej i Serca Pana Jezusa zbudował w latach 1906-7 Ks. Prał. Tadeusz Skarbek-Malczewski. Z jego inicjatywy w 1913 r. zostały ufundowane również dzwony, które otrzymały imiona: św.Wojciech, św.Kazimierz, św.Stanisław Kostka, Aniołowie Pańscy i sygnaturka św. Mikołaja. Obecnie posiadają napęd elektryczny. W 1921r. Ks. Prałat zostaje proboszczem Fary Bydgoskiej (dzisiejszej katedry), zaś tutaj rozpoczął pracę Ks. Prob. Bronisław Kaźmierczak - zapamiętany jako gorliwy duszpasterz do 1940r.

Niestety, 1.IX.1939r. wybuchła II wojna światowa. Już 11.IX. Witkowo zostało zajęte przez oddziały niemieckie. Rozpoczął się długi okres okupacji hitlerowskiej: wielu mieszkańców zostało rozstrzelanych, aresztowanych, wywiezionych do obozów koncentracyjnych i wysiedlonych do Generalnego Gubernatorstwa. Wyzwolenie nastąpiło dopiero 21.I.1945 r. Niestety Polska nie odzyskała pełnej wolności! Przez długie lata, aż do 1989r. panował reżim komunistyczny z powszechnym ustrojem socjalistycznym. Kościół był nieustannie prześladowany i ograniczony w swej działalności duszpasterskiej.

Obecna polichromia kościoła została wykonana w 1955 r. przez Prof. Jerzego Hoppena oraz Prof. Leonarda i Annę Torwirt z Torunia - na polecenie Ks. Prob. Romana Fręśko. Obrazy w nawie głównej i kaplicach zostały wypracowane techniką "al fresco", natomiast malowidła na ścianach kaplic metodą "agraffito". Obrazy: MB Wniebowziętej w prezbiterium oraz św. Mikołaja w ołtarzu głównym malował Prof. Leon Drapiewski z Poznania. Obraz NMP Niepokalanej wykonał Prof. Hoppen, a malowidło św. Rodziny - Prof. Kwiatkowski z Warszawy.

kosciol-zewn-1kosciol-zewn-2kosciol-wn-1kosciol-wn-2kosciol-wn-3kosciol-wn-4kosciol-wn-5kosciol-wn-6

W latach 1968 - 2004 kościół otrzymał obecny wystrój z inicjatywy i pod przewodnictwem Ks. Kan. Heliodora Jankiewicza. Wnętrze i prezbiterium dostosowano do współczesnej liturgii Soboru Watykańskiego II. Wyposażono je w ołtarz skierowany do wiernych, stół Słowa Bożego, stolik kredencyjny i sedilia, a kaplice boczne - w nowe ołtarze. Założono marmurową posadzkę, strop w nawie głównej uzyskał podbitkę, wykonano nowe ławki wykorzystując ze starych rzeźbione boki. Dach kościoła został pokryty blachą miedzianą.

Od 1.VIII.2004r. decyzję Ks. Abpa Henryka J. Muszyńskiego nowym proboszczem został mianowany Ks. mgr Stanisław Goc. Pod jego kierownictwem parafia podjęła prace nad upiększaniem świątyni. Zamontowano m.in. kilka reflektorów halogenowych, dodatkowe oświetlenia bocznych ołtarzy, poszczególnych obrazów oraz św. Mikołaja. W 2007r. kościół uzyskał również całkowicie nowe nagłośnienie znanej firmy Rduch. W latach 2005-2007 dzięki ofiarności wielu Parafian i wsparciu Parafialnej Rady Ekonomicznej wybudowano nową część cmentarza z ogrodzeniem murowanym z cegły klinkierowej i parkanem na przestrzeni 250 mb. Całość jest utrzymana w formie parkowej, z aleję główną pokrytą kostką brukową i oświetleniem. UMiG wraz z Burmistrzem zadbali również o budowę nowego parkingu. W 2007r. przeprowadzono również kapitalny remont i wymalowano kaplicę cmentarną, która uzyskała nowe meble do zakrystii i nowy wystrój wraz ze słynnym obrazem S. Faustyny z Sanktuarium w Krakowie-Łagiewnikach. W ten sposób obiekt cmentarny uzyskał nazwę: „Kaplica Miłosierdzia Bożego". Nowy cmentarz oraz wyremontowana, odnowiona kaplica zostały poświęcone w Uroczystość Wszystkich świętych 1.XI-2007r. przez miejscowego proboszcza. W ostatnich latach uzupełniono też odpadające tynki na elewacji całego kościoła, odmalowano wszystkie okiennice, rozety, odrestaurowano wszystkie drzwi wejściowe.

jpIIDla upamiętnienia Największego z Rodu Polaków - Ojca Św. Jana Pawła II, przy poparciu inicjatwy przez wielu naszych parafian, dokonano zmiany nazwy ulic Podgórnej i cz. Armii Poznań na ulicę Jana Pawła II wraz z rondem wjazdowym przy Gimnazjum. W czasie pielgrzymki parafialnej do Rzymu na pogrzeb Ojca Św., a następnie w dalekim Meksyku, Guadalupe zrodził się też pomysł pobudowania pomnika Jana Pawła II w Witkowie. Ks. Proboszcz ogłosił publicznie ten zamysł 2.IV.2007r. i został on życzliwie przyjęty przez znaczną część parafian. Przez rok zebrano odpowiednie fundusze i pomnik Ojca Św. o wys. 4 m stanął na granitowym cokole na wzgórzu świątynnym. Dokładnie w III Rocznicę „Odejścia do Pana" - 2.04.2008 r. Ks. Prob. Stanisław Goc i Burmistrz - Krzysztof Szkudlarek dokonali odsłonięcia pomnika. Uroczystościom przewodniczył Ks. Abp Henryk J. Muszyński - Metropolita Gnieźnieński przy udziale licznej rzeszy wiernych, który następnie dokonał poświęcenia monumentu. Odtąd Ojciec św. Jan Paweł II błogosławi całemu Miastu i wszystkim, którzy tutaj przychodzą i przejeżdżają!

Współczesny herb miasta również jest wyjątkowy: stanowi go złote Oko Opatrzności Bożej na niebieskim tle. To bardzo cieszy, ale też zobowiązuje!